czy

modro_2

mmmmm

w raju

modro_444

test2

test

Arma Christi

Arma Christi

Arma Christi to w ikonografii chrześcijańskiej przedmioty wiązane z męką Chrystusa.


Popularne w gotyku, pojawiały się w przedstawieniach ilustrujących nie tylko śmierć Jezusa na krzyżu, ale także w innych tematach pasyjnych, czy w wizerunku Chrystusa Bolesnego (Vir Dolorum), zredukowane zwykle do kilku, lub kilkunastu wybranych elementów.

Artyści ludowi szczególnie w XVIII i XIX wieku chętnie umieszczali Arma Christi na przedstawieniach, ukazujących różne epizody męki i śmierci Chrystusa. Najczęściej towarzyszyły one wizerunkowi Ukrzyżowanego. Niekiedy pojawiały się na krzyżu zamiast ciała Jezusa. Arma Christi potęgowały ekspresję wyobrażenia. Mocno oddziaływały na wyobraźnię wiernych, przywołując poprzez symbole poszczególne etapy cierpienia Zbawiciela.

Powszechnie przedstawianymi przedmiotami, związanymi z Męką Pańską, były obok krzyża między innymi: serce Jezusa, Pięć Ran (przebite ręce, nogi i bok), korona cierniowa, kielich (symbol przelanej krwi), sakiewka ze srebrnikami (zdrada Judasza), kolumna lub słup (przypominające o biczowaniu Jezusa), młot i cęgi (przybijanie do krzyża, wyciąganie gwoździ), włócznia (przebity bok), bicze, gwoździe, gąbka (na której podawano Jezusowi ocet), rękawica (policzkowanie Jezusa), drabina (zdjęcie z krzyża), kogut (zaparcie się św. Piotra), czaszka (symbol Golgoty i pierwszego człowieka - Adama), titulus z napisem INRI, chusta św. Weroniki.

Grafiki z wizerunkiem Chrystusa Ukrzyżowanego z insygniami męki służyły często jako wzory dla obrazów malowanych w ludowych warsztatach. W zbiorach Muzeum Etnograficznego im. Seweryna Udzieli w Krakowie znajduje się kilka przykładów tego typu przedstawień, pochodzących najczęściej z terenu Małopolski.

Beata Skoczeń-Marchewka

Obraz: Chrystus na krzyżu, olej na płótnie, warsztat małopolski, XIX w., nr inw. 7889 MEK. Zob. także drzeworyt „
Chrystus na krzyżu” z kolekcji Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku.